Impressie van sessie 04

 

Worstelende Wetenschapscommunicatie

Door Jop de Vrieze (voorzitter), Barry van der Meer en Nadine Böke

Heb je wel eens gehoord van publiphilia impactfactorius? Deze term is geopperd om ‘zij die lijden aan een ziekelijke drang om te publiceren en geciteerd te worden’ te beschrijven. Een term met een knipoog natuurlijk, maar ook zeer actueel: perverse prikkels als publicatiedruk en concurrentie om beursgeld zetten wetenschappers onder druk. Werkt dit valse publicaties en de ‘reproduceerbaarheidscrisis’ in de hand, wat het vertrouwen van het publiek in de wetenschap geen goed doet? Aan de andere kant willen de media de lezer bedienen met sexy berichtgeving, waar de nuance soms ver te zoeken is.

Jop de Vrieze borduurt met deze sessie voort op de Worstelende wetenschap-serie van de Groene Amsterdammer. Centrale vraag: komen wetenschappers nog toe aan waarheidsvinding in hun werk? De Vrieze betoogt om wetenschapscommunicatoren en –journalisten van dichtbij mee te laten kijken met de wetenschappers. Als zij zien hoe het doen van onderzoek echt gaat, creëer je begrip en kan de nuance in de berichtgeving terugkeren. Waarheden zijn vaak minder hard dan wetenschap en media ze presenteren. Tegelijkertijd verlaagt het de prikkel die wetenschappers kunnen ervaren om wetenschappelijke resultaten te overdrijven of de waarheid (te) ver door te duwen.

Nuance
Nadine Böke is wetenschapsvoorlichter bij het NKI-AvL en geeft aan dat het idee van De Vrieze weliswaar een nobele missie is, maar dat je er de media niet mee haalt. Ze is er net als hij voorstander van om nuance in de berichtgeving over wetenschappelijke vondsten te behouden. In haar persberichten probeert ze dat te verwerken. Maar: dan moeten de journalisten het wel goed oppikken! Media nemen de persberichten niet altijd juist over of interpreteren deze anders. Voor de onjuiste berichten die hierdoor in krant of op tv komen, wijzen mensen vaak onterecht naar de persvoorlichter als schuldige.

’Het is de rol van de wetenschapscommunicator om kritisch te kijken welke ontdekkingen wel en welke niet mediawaardig zijn’, zegt Barry van der Meer. Dat is op zichzelf een worsteling, want als je aan de ene kant jouw instelling of universiteit in de media wil krijgen en tegelijkertijd je wetenschappers wil beschermen tegen een teveel aan PR, dan is dat een hele uitdaging. ‘De cultuurverandering moet over de hele linie goed zitten.’

Werk aan de winkel
In drie groepen gaan de deelnemers verder in discussie. Dit levert leuke ideeën op: een ‘bijsluiter’ bij persberichten als disclaimer; regels opstellen voor persberichten zodat begrippen als correlatie en causaliteit goed benoemd en gebruikt worden; de wetenschapper kritischer laten kijken naar wat hij of zij wil communiceren of de wetenschapper zelf meer laten doen om het onderzoeksproces te laten zien. Kortom: werk aan de winkel voor allen in de keten van wetenschap tot aan communicatie over dit gevoelige onderwerp.

Download de presentatie Waarom wetenschapscommunicatie meer zou moeten gaan over hoe wetenschap écht werkt

Impressie 01 - Impressie 02 - Impressie 03 - Impressie 04 - Impressie 05 - Impressie 06 - Impressie 08 - 
Impressie 09 - Impressie 10

tips om zo productief mogelijk thuis
 tips om zo productief mogelijk thuis